بازیها و ورزش‏های محلی آذربایجان

 بازیها و ورزش‏های محلی آذربایجان

بازی‏های سنتی و محلی هر منطقه درجهان ریشه در فرهنگ و نگرش جامعه شناسی و مردم شناختی مردمان آن منطقه دارد. به عبارت دیگر بخشی از اندوخته های فرهنگی در منطقه از بازی‏های محلی و سنتی آن منطقه ریشه می‏گیرند.


بازی های سنتی رایج در استان آذربایجان شرقی با اسامی دیگر در نواحی مختلف ایران با تغیرات اندک مشاهده می شود و نیز نوع مشابه بازی های سنتی در کشورهای مختلف جهان قابل مشاهده هستند زیرا در کلیه جوامع بشری نیازهای انسانی ایجاب می نماید تا برای رشد و تعالی از بازی ها در انواع و اقسام آن استفاده شود.


در استان پهناور آذربایجان شرقی بازی‏های محلی و سنتی انواع و اقسام متعددی را داشته و دارد که در آن بخش به اختصار به شرح برخی از آنها که دارای عمومیت نسبی در بیشتر مناطق استان واز جمله شهرستان تبریز است اشاره می‏شود.


بازی محلی آرادا ووردو
جهت انجام این بازی به بیش از چهار نفر بازیکن نیاز هست. آنها دو دسته شده و آن دسته که بازی را می‏خواهد شروع کند در وسط می‏ایستد و افراد دستة دیگر در دو جهت مخالف با فاصله‏ای معین می‏ایستد. وسیلة لازم این بازی توپ است. افراد خارج از بازی سعی می‏کنند دیگر بازیکنان را با توپی که در دست دارند بزنند. هر بازیکن که توپ به او بخورد باید از بازی خارج بشود.

 

برعکس، هر بازیکنی که بتواند توپ را بگیرد به حساب دو بازیکن  است و باید دو بار توپ به او بخورد تا از دور بازی خارج گردد. گاه بازیکنی که توپ را گرفته است می‏تواند به جای یک «جان» خود بازیکن هم تیمی خود را که اخراج گردیده به داخل زمین بیاورد. بعد از اینکه تمامی بازیکنان توپ خورده و از زمین خارج شدند تیم بعدی وارد زمین می شوند. زمانی که  تنها یک بازیکن در وسط زمین مانده است باید طرفین توپ را به صورت پاس هوایی بیندازند و اگر پنچ بار آن را از زمین پاس دادند و به حریف نخورد تمام تیم دوباره به زمین برمی‏گردند.


این بازی در فضای باز و زمینی صاف انجام می‏شود. انجام آن باعث تقویت جسمی کودکان گردیده و نیز موجب پرورش دقت و حس همکاری و نوعدوسی را در آنها می‏گردد.


 بازی محلی اته‏گه داش قویدو
 برای این بازی باید بیش از پنج نفر بازیکن گرد آیند. بازیکنان کنار هم به ردیف می‏نشینند و «اوستا» با سنگ کوچکی در مشت در برابر آنها می‏ایستد. «شاگرد» نیز در کنار اوستا می‏ایستد. بازیکنان نشسته بر زمین جایی دنج در میان دامن خود معین می‏کنند آنگاه اوستا بدون آنکه شاگرد متوجه گردد سنگ را در دامن یکی از بازیکنان می‏گذارد. سپس نوبت شاگرد است که حدس بزند سنگ در دامن چه کسی است. اگر در یک حدس درست بگوید شاگرد به جای اوستا می‏ایستد و اوستا به جمع بازیکنان می‏پیوندد ولی اگر حدسش درست نباشد او به جای یکی از بازیکنان نشسته و یکی از آنها به جای شاگرد می‏آید. این بازی پایان ندارد و تا احساس خستگی کودکان به آن ادامه می‏دهند.


این بازی تحرک بدنی ندارد و مخصوص هوای برفی و بارانی و داخل اطاق است و باعث تقویت فکر کودکان می‏گردد.


بازی محلی ائرمنی جیزیغی
به علت شباهت این شکل به صلیب آن را از ارمنی جیزیقی می‏نامند. تعداد بازیکنان هر چند نفر می‏تواند باشد اما بازی تیمی نیست و هر بازیکن به نفع خود بازی می‏کند. طریقة بازی بدین ترتیب است که بازیکن سنگ کوچکی را در خانة اول قرار می‏دهد و بدون اینکه پایش را در این خانه بگذارد به صورت لی‏لی تمام خانه‏ها را طی و دوباره برگشته و سنگ را برمی‏دارد. سپس به خانة دو ـ سه و …. الی آخر، سوختن در این بازی مستلزم این است که سنگ بازیکن یا پای بازیکن روی خطوط قرار بگیرند. بعد از اتمام خانة هشتم نوبت گذشتن از جهنم است.

 

در این قسمت سنگ به دورتر از جهنم پرتاب می شود. اگر سنگ داخل جهنم بیفتد بازیکن باید از خانة اول شروع کند. اما اگر بتواند بازی دور جهنم را هم با موفقیت بگذارند از همان سمت جهنم سنگ را به طرف خانه ها می‏اندازد و در هر خانه‏ای که بیفتد آنجا خانة اوست و هیچ بازیکن دیگر حق ندارد از آن خانه عبور کند. هر بازیکن که در نهایت تعداد خانه‏های زیادی را صاحب شود برنده محسوب می‏شود.


فعالیت بدنی این بازی متوسط اما نیاز به دقت و همت شخصی در آن بسیار است.

گردآوری توسط بخش بازیهای محلی،بازی های بومی سایت آکا
پربازدیدها
تبلیغات